was successfully added to your cart.
Dwangmatig haartrekken
“Het is alsof je in een doolhof loopt, waar je maar niet uitkomt. Je blijft zoeken naar een uitgang, maar wat op de uitgang lijkt, blijkt alleen een nieuwe gang van het doolhof te zijn”.

Zo omschreef een cliënt zijn gepieker eens. Dit constante rondjes lopen in je gedachten komt betrekkelijk vaak voor en het is moeilijk om er zelfstandig uit te komen.

Wat is piekeren

Piekeren is geen “echte” psychologische stoornis. Mensen die regelmatig piekeren hebben soms last van een “gegeneraliseerde angststoornis”. Dat is een “echte” stoornis volgens het handboek van psychologische stoornissen zoals dat over de hele wereld gebruikt wordt. Maar niet iedereen die piekert heeft een dergelijke stoornis. Desalniettemin kan het ook dan heel vervelend zijn om zo vaak te piekeren.

In de behandeling van piekeren maken we onderscheid tussen twee soorten piekeren:

Piekeren 1: dit is het zogenaamde “inhoudelijke” piekeren. Als je bijvoorbeeld geldtekort hebt, kan het zijn dat je hier de hele dag over nadenkt. Je denkt aan manieren om extra geld te verdienen, zit in je hoofd te tellen hoeveel geld je nog hebt en bedenkt je waar je nog kunt besparen.

Als we het zo beschrijven lijkt het piekeren eigenlijk vrij logisch. In de praktijk blijkt echter dat mensen dezelfde gedachten talloze keren per dag herhalen zonder dat ze er actie op ondernemen of dat ze er iets verder mee komen. Daarom zijn ze goedbeschouwd toch niet logisch.

Piekeren 2: dit is het piekeren over het piekeren. Hierbij onderscheiden we positieve en negatieve piekergedachten.

De positieve piekergedachten houden het piekeren in stand. Dit zijn vaak onbewuste gedachten, maar ze komen er op neer dat men denkt: “als ik maar over het probleem pieker, hou ik het probleem onder controle”. Het lijkt alsof het stoppen met piekeren gevaarlijk is, in de zin dat het er voor zorgt dat er vreselijke dingen gebeuren.

De negatieve piekergedachten komen vaak voor bij mensen die al eens in behandeling zijn geweest en daar hebben geleerd dat piekeren niet erg zinvol is. Ze proberen daarom hun piekeren onder controle te krijgen, maar merken dat dit niet lukt. Dat maakt dat ze denken: “zie je wel dat er iets mis met me is, ik kan mijn piekeren niet eens onder controle houden!”

Samen kunnen deze twee overtuigingen over piekeren een soort vicieuze cirkel vormen. Oftewel een proces dat zichzelf alleen maar versterkt. Positieve overtuigingen over piekeren zorgen er voor dat je gaat piekeren en negatieve overtuigingen over piekeren zorgen er voor dat je blijft piekeren.

Behandeling van piekergedachten

In de behandeling van piekergedachten, pakken we beide soorten piekeren aan.

Bij de eerste soort piekeren leren we je bijvoorbeeld een probleemoplossend model dat er voor zorgt dat je situaties die om actie vragen, gestructureerd uitwerkt. Daarnaast experimenteren we met het weglaten van piekeren om te kijken wat de consequenties daar van zijn. Dit alles is er op gericht om de aantrekkingskracht van het piekeren te verkleinen.

Daarnaast richten we ons op de negatieve piekergedachten. We leren je dat je wel degelijk controle kunt uitoefenen op je piekeren (al is die controle niet volledig) en dat piekeren niet gek maakt en niets schadelijks aanricht.

Wil jij van je piekerklachten af? Wil je het innerlijke gemaal wel eens onder controle krijgen? Neem dan contact op voor een intakegesprek over je klachten.

Robert Haringsma

About Robert Haringsma

Robert Haringsma is psycholoog en onderzoeker. Hij schrijft over onderwerpen als stress, zelfvertrouwen, depressie en angst.

Leave a Reply